ÖNSÖZ 
CAZIN DEVLERİ 
CAZ ÇALGILARI 
CAZIN EVRELERİ 
CAZIN ÖZELLİKLERİ  KRONOLOJİ  KAYNAKCA 

 


COUNT BASIE

21 Ağustos 1904 yılında doğdu (3, 6).

1984 yılında ölünceye kadar daima birinci sınıf büyük orkestraların şefliğini yaptı. Hiçbir zaman sentetik modalara uyup ticarete kaçmadı. Sadece ve sadece bildiği ve inandığı temel caz kurallarına bağlı kalarak şaheserler yarattı.

Stravinski, Bartok, Sostakowich gibi caz etkisindeki klasik müzik bestecilerine destek verdi (3, 6, 8).

BAŞLICA KAYITLARI
Time Out, Sent For You Yesterday, Every Tub, Swinging The Blues, Blue and Sentimental, Jumpin' At The Woodside, Shorty George, Panassie Stomp, You Can Depend On Me, Cherokee, Lady Be Good, Dickie' s Dream, Easy Does It, Taxi War Dance, Broadway, Jive At Five, Going To Chicago Blues, Jump The Blues Away, Queer Street (1, 3, 6, 8)

 





MILES DAVIS
Cool cazın yaratıcısı

26 Mayıs 1026' da İllinois' de doğdu (3).

13 yaşında trompet çalmaya başladı. Tekniği Louis Armstrong, Dizzy Gillespie ve Charlie Parker' a göre daha azdı. Onlar gibi hızlı ve ateşli çalamazdı, ancak hiçbir cazcıda olmayan melodik yaratıcılığı ve şiirsel üslubu vardı (1, 3, 6, 8).

Cazın her döneminin başarılı bir uygulayıcısı idi. Çünkü sürekli değişim peşinde idi. Trompetinin şiirsel tınısı kültürler ve kuşaklar arasında bir köprü oluşturmuştu. (3)

28 eylül 1991' de öldü. Davis' in topluluklarında çalan Keith Jarreth, Herbie Hancock, Chick Corea günümüz cazının en önemli müzisyenleri oldu.

BAŞLICA KAYITLARI
Walkin', Bag' s Groove, Sid's Ahead, Dr. Jekyll, Straight No Chaser, Vierd Blues, Freddie Freeloader (1, 3, 6, 8).

 




LOUIS ARMSTRONG
Cazın Simgesi

4 Temmuz 1900' de New Orleans' ın arka mahallelerinde doğdu (3, 6).

Müziğe sokak şarkıcılığı yaparak başladı. 13 yaşında yılbaşı gecesi kutlamaları sırasında tabanca ile havaya ateş açınca tutuklanarak ‘Kimsesizler Yurdu' na gönderildi. Burada kornet çalmasını öğrendi. Yurdun bando şefi oldu. Daha sonra Mississipi nehir gemilerinde çalıştı (3, 6).

1922 yılında King Oliver' in Creole Band' ında çalmaya başladı. Enstrümental soloyu ön plana çıkardı. Ritmik çeşitlilik ve doğaçlamada daha önce hiç denenmemiş yapısal bir denge oluşturdu (2, 3).

1925 yılından itibaren kendi topluluklarını kurdu (Hot Five, Hot Seven). Kısa sürede hiçbir caz sanatçısına nasip olmayan ün ve servete kavuştu. Gelmiş geçmiş en iyi trompetçilerden biri olmasının yanısıra çok iyi vokalistti. Scat türü sözsüz şarkıcılığın yaratıcısı idi. Broadway' de konulu filmlerde rol alan ilk siyah Amerikalı oldu. Tüm dünyayı gezdi. 1959' da İstanbul' da Saray Sineması'nda çaldı. Lakabı “satchmo (çanta ağız)” idi (1, 3, 6, 8).

6 Temmuz 1971 deki ölümü ile dünyayı mateme boğdu (3).

BAŞLICA KAYITLARI
West End Blues, What A Wonderful World, Hello Dolly, Potato Head Blues, Cornet Chop Suey, Heebie Jeepies, Weather Bird (1, 3, 6, 8)
 
 
 





DUKE ELLINGTON

20. yüzyılda 5 dakikalık çerçeve ve form içerisinde klasik olsun caz olsun en iyi müziği yapan besteci

28 Nisan 1899' da Washington' da doğdu (3).

Süsüne pek düşkün olduğu için küçük yaşlarda takılan “Duke” adını ölünceye kadar kullandı. Başlangıçta gece klüplerinde ragtime ve dans parçalarını piano ile çalardı (3, 6, 8).

1923' te New York' a geldi. Cotton Club' da 5 yıl kadar sürekli çalan Jungle Orkestrası çok başarılı bir performans sergiledi (3, 8).

1927-32 yılları arasında beraber çaldığı Bubber Miley (trompet) ile birlikte caza pek çok önemli eser kazandırdı. 1940-42 arasında ise Billy Strayhorn' la 20. yüzyıl müziğinin en güzel eserlerini yaptı. Klasik müziğe daha yakın olan ritmler ile bluesu birarada uyguladı. En önemli özelliği bestelerini bazı solistlerini düşünerek yapmasıydı. Sürekli turnede olduğu için bestelerini uçaklarda, trenlerde, otomobilinin arka koltuğunda giderken tamamlardı (1, 3, 6, 8).

24 Mayıs 1974 yılında hastanede öldüğünde bestelerini yaptığı minik Wurlitzer piyanosu hala yanında idi (3).

BAŞLICA KAYITLARI
Black and Tan Fantasy, East St. Louis Toodle-Oo, Creole Love Call, Mood Indigo, Solitude, Prelude To A Kiss, In A Sentimental Mood, Azure, Daybreak Express, Caravan, Main Stem, Cotton Tail, Warm Valley, Dusk, Moon Mist, All To Soon, Morning Glory, I Got It Bad, Blue Goose, Blue Serge, Ko Ko, Across The Track Blues, Sophisticated Lady, Take A Train, Concerto For Cootie, Satin Doll (1, 3, 6, 8)
 
 
 





CHARLIE PARKER
Gelmiş geçmiş en büyük saksofon virtüözü

29 Ağustos 1020' de Kansas City' de doğdu. 11 yaşında iken babası evi terketti. Çok güç koşullarda çalışan annesinin aldığı saksofonu kendi kendine öğrendi. Bu arada Lester Young ve Ben Webster' i dinliyordu (3, 6).

20 yaşında iken saksofonu artık mükemmel çalıyordu. Ritm ve cümle kurgusunda, doğaçlamalarda kendine özgü bir yaklaşımı vardı. Sololarında hızla uçan bir kuş gibi çaldığı için “bird” adı takılmıştı (3, 6, 8).

Düzensiz yaşamı, içki, kadın ve esrara düşkünlüğü nedeni ile 35 yaşında hayata gözlerini yumdu. Bir daha onun gibi çalan olmadı (3, 6, 8).

BAŞLICA KAYITLARI
Savoy Sessions, Ko Ko (Cherokee), Billy' s Bounce, Now' s The Time, Yardbird Suite, Ornithology, Moose The Mooche, Scrapple From The Apple, Crazeology, Don't Blame Me, Out Of Nowhere, Quasimodo, Embraceable You, Bird Of Paradise, Dewey Square, My Old Flame, Bird' s Nest, Cool Blues, This Is Always, Dark Shadows, Cosmic Rays, Kim Lairo Baird (1, 3, 6, 8)

 





DIZZY GILLESPIE
Bebopun yaratıcılarından, latin cazın kralı

1917 Yılında Güney Carolina' da doğdu. Fakir bir ailenin 9. çocuğu idi. İlkokulda trombon, kornet çalmayı öğrendi. Kısa sürede trompette ün yaptı (3, 6).

Sahnedeki mimik ve jestleri, yaptığı yılan dansı ve baş döndürücü çalması nedeni ile ömür boyu taşıyacağı “Dizzy” adı verildi (3, 6, 8).

1956-58 yılları arasında ABD nin resmi müzik elçisi olarak tüm dünyayı dolaştı. İstanbul' a da geldi. Ucu yukarı kıvrık trompetini çalarken yanaklarını patlarcasına şişiririrdi. Müthiş bir blues' cuydu. Tekniği benzersizdi. Latin Amerika ritmini ve vurmalılarını caza ilk kez o soktu. Charlie Parker, Wynton Marsalis gibi ünlü trompetçilere destek oldu (3, 6, 8).

6 Ocak 1993' te hayata gözlerini yumdu (3).

BAŞLICA KAYITLARI
A Night In Tunisia, Salt Peanuts, Hallelujah, Get Happy, Congo Blues, Slam Slam Blues, Hot House, Shaw Nuff, 52 nd Street Theme, That's Earl Brother, Oop-Bop-Sh' Bam, Confirmation, Diggin' For Dizz, Dynamo A and B, Dizzy Atmosphere (1, 3, 6, 8)