Leonardo, ustası Verrocchio' ya ait olan bu resimde soldaki iki melekten birini, meleklerin üzerindeki kırsal manzaranın bir kısmını ve İsa' nın kendisini yapmıştır. Leonardo' nun tekniğinin tartışılmaz üstünlüğü söylentilere göre Verrocchio' nun resmi bırakmasına, daha sonra sadece heykeltraşlıkla uğraşmasına neden olmuştur (5, 6, 7, 9).

Soldaki iki melekten sırttan görüleni Leonardo' ya aittir. Başı bir bükülme hareketi ile İsa' ya yönelmiş, kendinden geçmiş bir şekilde vaftizi seyretmektedir. İlk defa dini bir resim-de meleğe koyu renkli kumaştan elbise giydirilmiştir. Oysa Verrocchio' nun yaptığı sağdaki melek klasik tarzda parlak mavi elbise giymektedir. İki meleğin başları arasında da farklılık görülmektedir. Vaftizci Yahya' nın kaba hatlarının tersine, İsa' nın çizgileri çok incedir. Göz kapaklarının ağırlaşmasının çizimi de Leonardo' ya aittir (5, 6, 9).

Resmin röntgeni çekildiğinde Leonardo ile Verrochio'nun teknikleri arasındaki fark belirgin olarak görülür. Usta, kenarları beyaz bir belirleyici ile ayırmış, Leonardo ise beyaz ile karışmayan ve röntgende görülmeyen çok ince fırça darbeleri uygulamıştır (röntgende onun yaptığı meleğin yüzü görülmez) (1, 5). Leonardo ilk kez tutkal boya yerine yağlı boya kullanmış ve başkalarının başladığı bir tabloya önemli değişiklikler getirmiştir. Bu resim Annunciation ile birlikte Leonardo' nun resminin gelişimi konusunda temel oluşturur (1, 5, 9, 10).

Puslu arka plan, detaylı botanik çalışmalar, parlak bukleli saçlar maestronun uslubu- nun ilk işaretleridir (1). Meryemin önundeki rahlenin kabartmaları ile dokuma gibi işlenmiş kır çiçekleri bir bütünlük oluşturur (5). Arkadaki manzarada üç ayrı kısım mevcuttur. Gün ışığının gelişini önleyen ağaçlar üçlü gruplar halinde sıralanmıştır. Sağda arkada ise yine bulutlara doğru uzanan kayalık dağlar ve liman manzarası görülmektedir. Arkadaki manzarayı öndeki mistik ögeden ayıran eşik, meleğin yüzü, kutsal işareti yapan sağ eli ve sol elinde tuttuğu leylaklar iyi seçilebilsin diye kesintiye uğratılmıştır (5).

Meleğin ve Meryemin üzerindeki kumaşlar Leonardo' nun resimlerinin belirleyici özelliğidir. Leonardo, bu özelliğini resme ilk başladığı zamanlarda killi topraktan modellere ıslatılmış ve yağlı boya ile boyanmış kumaşlar giydirdikten sonra yaptığı çizim çalışmaları ile kazanmıştır (5).

Meleğin bukleli saçları, İsa' nın Vaftizi' nde solda yer alan meleğin saçlarına çok benzemektedir. Leonardo, “Resmin Kitabı” nda tanımladığı birçok kuramını daha bu ilk resimlerinde uygulamaya başlamıştır. Havanın kendine özgü bir kalınlığı ve rengi olduğunu, hiç bir zaman saydam olamayacağını vurgulamaya çalışmıştı (5, 6, 7, 9).

eryem' in sağ kolunun perspektifindeki yanlışlık, arkasındaki binanın kaba mimarisi resme katılan daha başka acemi sanatçıların da mevcudiyetini düşündürmektedir (5, 6, 9).

GINEVRA BENCI' NİN PORTRESİ (25)

Medicilerin bankalarının yönetimindeki Benci ailesi, Leonardo' nun yakın arkadaşı idi. Bu küçük tabloda teknik, üslup ve anlayışın mükemmel uyumu dikkati çekmektedir. Fe-lemenk portreleri tarzında, yağlıboya ile tutkal karıştırılarak yapılmıştır. Resmin alt kenarı kesilmiştir. Objenin vücudu resmin ön planında, eğik duruşta, başı izleyene dönüktür. Gözle- ri kayıtsız bir şekilde ileriye bakmaktadır. Başın arkasındaki ardıç ağacı (doğruluk ve erdemi temsil eder) çelenk görünümündedir. Metalik parlaklıkta bukleli saçlar, sadelik ve hareket-sizlik, koyu ya da silik silüetlerle dolu manzara nedeni ile artık herkes tarafından Leonardo' ya mal edilmektedir (5, 9).

Portrede Ginevra Benci' nin dillere destan gülümseyişi görülmemektedir. Üst düğ-mesi iliklenmiş yarı saydam gömlek, birkaç parmak dokunuşu ile gerçekleştirilmiş olağanüstü bir ayrıntıdır (5).